Πού πάνε οι πάπιες του Central Park το χειμώνα;

Αυτή είναι η ερώτηση που επανέρχεται στο μυαλό του δεκαεξάχρονου Χόλντεν Κώλφηλντ στη διάρκεια των δύο ημερών που περιπλανιέται στη Νέα Υόρκη της δεκαετίας του 1940, όταν τον διώχνουν από το τέταρτο κατά σειρά σχολείο, μέχρι να επιστρέψει στο σπίτι του. Στο "Ο φύλακας στη σίκαλη" μας αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο αυτές τις δύο ημέρες.

-

"Ο φύλακας στη σίκαλη" ("The catcher in the rye") γράφτηκε από τον J.D. Salinger γύρω στα 30 του κι εκδόθηκε το 1951. Η επιτυχία ήταν πολύ μεγάλη, αλλά ο συγγραφέας άρχισε να απομονώνεται σταδιακά και μετά το 1965 δεν εξέδωσε κανένα άλλο έργο του. Τον χαρακτήρισαν μάλιστα ως "ο μεγάλος σιωπηλός". Ζούσε σ' ένα αγρόκτημα μέχρι το θάνατό του, τον Ιανουάριο του 2010.

Στα ελληνικά το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1978 από τις εκδόσεις Επίκουρος, σε μετάφραση της ποιήτριας Τζένης Μαστοράκη. Το εξώφυλλο της ελληνικής έκδοσης έχει διαμορφωθεί με βάση την επιθυμία του συγγραφέα: θα ήταν πανομοιότυπο με της πρωτότυπης, το όνομα του συγγραφέα θ' αναγραφόταν στ' αγγλικά, θ' απουσίαζε οποιασδήποτε μορφής βιογραφικό σημείωμα και δεν θα δινόταν καμιά πληροφορία στ' οπισθόφυλλο για την υπόθεση του μυθιστορήματος.

Η ποιήτρια-μεταφράστρια έχει πει παλιότερα "Ο Σάλιντζερ είναι ο συγγραφέας ενός σπουδαίου βιβλίου. Ξέρω πως τον αδικώ με αυτό που λέω, αλλά από τον ήρωά του, τον Χόλντεν Κόλφιλντ, ούτε εμείς οι αναγνώστες του ξεφύγαμε ποτέ ούτε εκείνος: τον "Φύλακα στη Σίκαλη" (όπως με τη δική του αυστηρή εντολή μεταφράστηκε ο τίτλος στα ελληνικά) δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε να τον ξεπεράσει", ενώ μετά το θάνατό του δήλωσε: "“Ο Φύλακας στη Σίκαλη” (όπως με τους αυστηρότατους όρους του Σάλιντζερ μεταφράστηκε κυριολεκτικά ο τίτλος) είναι ένα μαγικό βιβλίο. Όχι μόνο γιατί μεγάλωσε γενιές παιδιών κι ακόμα τις μεγαλώνει από το 1951 μέχρι σήμερα, ενώ ο ήρωάς του, ο Χόλντεν Κόλφιλντ, δεν λέει να μεγαλώσει ποτέ. Αλλά κυρίως γιατί μας αιχμαλώτισε μια για πάντα, κι εμάς που τον διαβάσαμε, και τον Σάλιντζερ που τον επινόησε στα 30 του, και μάλλον δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε να τον ξεπεράσει ποτέ. Εύχομαι τώρα πια να βρίσκεται κι αυτός, ο πολύ μακρινός και πολύ αγαπημένος μου, σε μια αιώνια εφηβεία, που έμοιαζε να την επιθυμεί".

Το βιβλίο έχει πουλήσει πάνω από 65 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως και συνεχίζει να πουλάει. Λένε ότι είναι εφηβικό ανάγνωσμα, αλλά κι εγώ -που έχω περάσει προ πολλού την εφηβεία- το διάβασα ευχάριστα και θα το ξαναδιαβάσω στο μέλλον, ακόμη κι όταν θα έχω ξεχάσει πώς είναι να είσαι έφηβος (ως... υπενθύμιση).

Ένα απίθανο σχόλιο: Όταν ο Χάρρυ Πόττερ θα είναι γέρος, ο Χόλντεν θα είναι ακόμα έφηβος.

Belle and Sebastian: Le pastie de la bourgeoisie

(αναφέρει το βιβλίο στους στίχους)

Δείτε κι αυτά:
εξώφυλλα διαφόρων εκδόσεων ανά τον κόσμο και η σχέση του enteka με το βιβλίο
ένα άκρως ενδιαφέρον ποστ
άρθρο της Τζένης Μαστοράκη
ο εκδότης εξηγεί γιατί διάλεξε αυτό το βιβλίο